Στις 2 Νοεμβρίου 2000, ο αστροναύτης της NASA Ουίλιαμ Σέπερντ και οι Ρώσοι κοσμοναύτες Γιούρι Γκιτζένκο και Σεργκέϊ Κρικάλεφ έγιναν οι πρώτοι ένοικοι του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS), που βρίσκεται σε τροχιά 227 ναυτικά μίλια πάνω από τη Γη.

Από την πρώτη αποστολή το 2000, ο διαστημικός σταθμός αποτελεί κόμβο για την επιστημονική έρευνα και τη μελλοντική εξερεύνηση του διαστήματος. Στα 20 χρόνια του έχει φιλοξενήσει 241 άτομα από 19 χώρες, ενώ 15 χώρες συνεργάστηκαν για την κατασκευή του.

Τα πληρώματα έχουν πραγματοποιήσει περισσότερους από 227 διαστημικούς περιπάτους για την κατασκευή και συντήρηση του σταθμού, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου αποκλειστικά γυναικείου περιπάτου που πραγματοποίησαν το 2019 οι αστροναύτες της NASA Κριστίνα Κοχ και Τζέσικα Μέιρ.

Όταν έφτασε η πρώτη αποστολή στον διαστημικό σταθμό ήταν «καινούριος, καθαρός και πολύ πιο άδειος από ό, τι είναι τώρα», δήλωσε ο Κρικάλεφ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την προηγούμενη εβδομάδα. Το πρώτο πλήρωμα ξεκίνησε με τα βασικά: άναψε τα φώτα και ετοίμασε κάτι ζεστό να πιει μετά το ταξίδι του με την κάψουλα Soyuz.

«Η αλήθεια είναι ότι δεν είχαμε ποτέ μια τυπική μέρα στον σταθμό», δήλωσε ο αστροναύτης Ουίλιαμ Σέπερντ. «Κάθε μέρα είχαμε να αντιμετωπίσουμε νέες προκλήσεις και να προετοιμάσουμε το διαστημικό σταθμό για μελλοντικά πληρώματα». Το πρώτο πλήρωμα ξεκίνησε και μια παράδοση που συνεχίζεται ακόμη, να μοιράζονται όλοι μαζί τα τρία γεύματα της ημέρας.

«Είναι μια απίστευτη τιμή για εμάς να είμαστε εδώ στην 20η επέτειο του σταθμού», δήλωσε η Κέιτ Ρούμπινς κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου την προηγούμενη Παρασκευή από το διαστημικό σταθμό όπου βρίσκεται. «Αισθανόμαστε όλοι μας πολύ τυχεροί. Θα το γιορτάσουμε απλά με ένα δείπνο. Στο ISS, μας αρέσει πολύ να βρισκόμαστε και να γευματίζουμε όλοι μαζί. Οι τρεις μας θα δούμε την ωραία θέα από τον θόλο και θα εκτιμήσουμε και τη Γη και τον διαστημικό σταθμό».

Ο θόλος είναι το παρατηρητήριο του σταθμού με τα επτά παράθυρα. Εκεί, το πλήρωμα μπορεί να δει τις 16 ανατολές και δύσεις του ηλίου που βιώνει ο διαστημικός σταθμός κάθε μέρα.

Η Ρούμπινς μαζί με τους Ρώσους κοσμοναύτες Σεργκέϊ Ρίζικοφ και Σεργκέϊ Κουντ-Σβέρτσκοφ, έφτασαν στο διαστημικό σταθμό στις 14 Οκτωβρίου. Πρόκειται για την δεύτερη αποστολή στην οποία συμμετέχουν η Ρούμπινς και ο Ρίζικοφ.

«Δεδομένου ότι η επέτειος είναι τη Δευτέρα, θα την γιορτάσουμε με σκληρή δουλειά», δήλωσε ο Κουντ-Σβέρτσκοφ. «Θα θυμηθούμε εκείνους που έχουν ταξιδέψει εδώ τα τελευταία 20 χρόνια και τις 63 αποστολές που πραγματοποιήθηκαν πριν από τη δική μας. Τους εκτιμούμε πραγματικά».

Ένα εργαστήριο σε τροχιά

Η Ρούμπινς είπε στη συνέντευξη τύπου για τα 20 χρόνια του ISS, ότι δεν έχουν αλλάξει πολλά από την πρώτη παραμονή της εκεί το 2016, με εξαίρεση τον ενισχυμένο επιστημονικό εξοπλισμό για νέους τύπους πειραμάτων. Στην αρχή του προγράμματος, προτεραιότητα ήταν η συναρμολόγηση και κατασκευή του διαστημικού σταθμού. Από το 2011 όμως που αυτό ολοκληρώθηκε, προτεραιότητα έχουν τα επιστημονικά πειράματα.

Πάνω από 3.000 επιστημονικές έρευνες από ερευνητές που ζουν σε 108 διαφορετικές χώρες έχουν διεξαχθεί στο διαστημικό σταθμό. Αυτή η έρευνα καλύπτει ένα πλήθος επιστημονικών κλάδων όπως η διαστημική επιστήμη, η βιολογία, η ανθρώπινη φυσιολογία, οι φυσικές επιστήμες, η υλική επιστήμη, οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες και τα πειράματα που γίνονται σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας.

Μαθητές από το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο έχουν συνομιλήσει με αστροναύτες που βρίσκονται στο σταθμό, έχουν στείλει εκεί πειράματα και έχουν μάθει για τον αντίκτυπο της μικροβαρύτητας. Τα εκατομμύρια φωτογραφιών που έχουν τραβήξει οι αστροναύτες από τον θόλο του σταθμού συμβάλλουν στην αντιμετώπιση καταστροφών και στις μελέτες για τη Γη και το μεταβαλλόμενο κλίμα της.

Η έρευνα στο διαστημικό σταθμό έχει δείξει το πώς αντιδρά στην έλλειψη βαρύτητας το συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου σώματος, έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της ζωής μας στη Γη.

Χάρη στα πειράματα που γίνονται στον σταθμό, οι επιστήμονες έχουν βρει καλύτερους τρόπους για τον καθαρισμό του αέρα και του νερού, έχουν εξελίξει την τηλεϊατρική, έχουν βελτιώσει τη θεραπεία των πληγών με κρύο πλάσμα και έχουν ανακαλύψει καλύτερες θεραπείες για ασθένειες όπως ο καρκίνος, μέσω μελετών για την ανάπτυξη κρυστάλλων πρωτεϊνών.

 

Πρωτιές και σημαντικές ανακαλύψεις

Ο διαστημικός σταθμός έχει πολλές πρωτιές. Η πρώτη τρισδιάστατη εκτύπωση στο διαστημικό σταθμό έγινε το 2014. Η Ρούμπινς έκανε την πρώτη προσπάθεια «ανάγνωσης» DNA στο διάστημα το 2016. Και η πέμπτη κατάσταση της ύλης, που ονομάζεται συμπύκνωμα Bose-Einstein, δημιουργήθηκε στο διάστημα από το Εργαστήριο Cold Atom της NASA στο σταθμό το 2018.

«Είναι πραγματικά εκπληκτικό», δήλωσε η Ρούμπινς αναφερόμενη στο εργαστήριο του σταθμού. «Είναι άρτια εξοπλισμένο για την επιστημονική έρευνα όπως ένα πανεπιστήμιο παγκόσμιας κλάσης».

Οι αστροναύτες έμαθαν να καλλιεργούν μαρούλια και φυλλώδη χόρτα στο διάστημα. Το 2015, το πλήρωμα που ήταν στον σταθμό γεύτηκε την πρώτη σαλάτα που καλλιεργήθηκε στο διάστημα, ενώ σήμερα, οι αστροναύτες καλλιεργούν ακόμη και ραπανάκια.

Οι αστροναύτες μελετούν και την προσωπική τους υγεία στο διάστημα. Ελλείψει βαρύτητας, το ανθρώπινο σώμα μπορεί να βιώσει αλλαγές στην όραση, τις γνωστικές λειτουργίες, κινητικές δεξιότητες καθώς και την απώλεια μυών και οστών. Τα πληρώματα στο διαστημικό σταθμό ασκούνται δύο φορές την ημέρα για να μετριάσουν την απώλεια αυτή και συλλέγουν τα προσωπικά δεδομένα τους για να μελετήσουν τις αλλαγές που βιώνει το σώμα τους.

Αυτό περιλαμβάνει και την πρωτοποριακή μελέτη «Twins», στο πλαίσιο της οποίας, ο αστροναύτης της NASA Σκοτ Κέλι πέρασε 340 συνεχόμενες ημέρες στο διαστημικό σταθμό. Όταν επέστρεψε, υποβλήθηκε σε εξετάσεις, τα αποτελέσματα των οποίων συγκρίθηκαν με αυτά του δίδυμου αδελφού του, Μαρκ Κέλι, επίσης αστροναύτη της NASA, ο οποίος είχε παραμείνει στη Γη κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι οι αστροναύτες μπορούν να παραμείνουν υγιείς για ένα χρόνο στο διάστημα. Αυτό θα βοηθήσει τη NASA και άλλες διαστημικές υπηρεσίες στον σχεδιασμό επανδρωμένων αποστολών στο διάστημα.

Το μέλλον του διεθνούς διαστημικού σταθμού 

Η NASA έχει πιστοποιήσει το διαστημικό σταθμό έως το 2024 και το υλικό του έως το 2028, και αναμένει ότι θα παραμείνει για χρόνια το σπίτι πολλών συναρπαστικών επιστημονικών αποτελεσμάτων, δήλωσε η Ρούμπινς.

Το πλήρωμα που βρίσκεται τώρα στο ISS, θα ήθελε να δει μια αναβάθμιση στον όγκο του διαστημικού σταθμού με περισσότερες μονάδες. Η Ρωσία θα ξεκινήσει την κατοικήσιμη εργαστηριακή μονάδα πολλαπλών χρήσεων Nauka, που σημαίνει «επιστήμη» στα ρωσικά, τον επόμενο Απρίλιο, ενώ οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν εμπορικές μονάδες στο διαστημικό σταθμό. Το πλήρωμα ετοιμάζεται επίσης να υποδεχτεί την πτήση της NASA SpaceX Crew-1 στις 14 Νοεμβρίου, η οποία θα αυξήσει τους συνολικούς αστροναύτες στο σταθμό σε επτά.

Ο διαστημικός σταθμός χρησιμεύει και για την προετοιμασία της αποστολής στον πλανήτη Άρη το 2024 μέσω του προγράμματος Άρτεμις της NASA.

«Νομίζω ότι οι άνθρωποι ίσως δεν έχουν βιώσει ή δεν θυμούνται τι τεχνική και πιθανώς διπλωματική πρόκληση αποτελούσε η κατασκευή του διαστημικού σταθμού», δήλωσε ο Σέπερντ.

Ο Αμερικανός αστροναύτης πιστεύει ότι ένα ταξίδι στον Άρη ή σε άλλους πλανήτες του ηλιακού συστήματος απαιτεί μεγάλα οχήματα που θα πρέπει να συναρμολογηθούν σε τροχιά, ενώ παράλληλα απαιτείται η συνεργασία πολλών χωρών.

ΠΗΓΗ: CNN