Στο εκτελεστικό απόσπασμα έστησαν 118 Έλληνες από τη Σπάρτη, οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής στις 26 Νοεμβρίου 1943 στο Μονοδένδρι.

Αφορμή για τις εκτελέσεις ήταν η επίθεση ΕΛΑΣιτών μία ημέρα πριν, σε γερμανική φάλαγγα στο δρόμο Τρίπολης – Σπάρτης, με αποτέλεσμα 40 νεκρούς Γερμανούς.

Τις δύσκολες ώρες που προηγήθηκαν της εκτέλεσης, αναδείχθηκε το μεγαλείο ψυχής του γιατρού Χρήστου Καρβούνη.

Ο γιατρός είχε σπουδάσει στη Γερμανία και ήξερε τη γλώσσα, αρνήθηκε όμως την πρόταση του Γερμανού διοικητή να εξαιρεθεί από τη λίστα των υπό εκτέλεση, λέγοντάς του, ή να τους αφήσει όλους ή κανέναν χωρίς να εξαιρεί τον εαυτό του.

Στην άρνηση των Γερμανών ο γιατρός τους κατηγόρησε για βαρβαρότητα, μιλώντας στη γλώσσα τους και αυτό τους εξόργισε σε τέτοιο βαθμό που έσπασε ένα κοντάκι όπλου από τη δύναμη με την οποία των χτύπησαν.

Ο γιατρός είχε δίκιο, οι βάρβαροι τον άφησαν τελευταίο στη σειρά των εκτελέσεων για να βλέπει τη δολοφονία των άλλων 117 και να πονάει η ψυχή του.

Δυστυχώς δεν αποτελεί έκπληξη, ότι και σε αυτή την περίπτωση υπήρξαν Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών.

Διαβάστε την αναφορά του ταγματασφαλίτη Λεωνίδα Βρεττάκο προς τους κατακτητές, λίγες μέρες πριν τα γεγονότα που προαναφέραμε, που ζητάει και πέτυχε την εκτέλεση τεσσάρων αδελφών:

Προς την Γερμανική Διοίκησιν Σπάρτης

Ενταύθα

Κατόπιν προφορικής υμών διαταγής λαμβάνομεν την τιμήν να επιστρέψωμεν υμίν συνημμένως την από 22. 11. 43 αίτησιν του κ. Δημητρίου Τζιβανόπουλου μεθ’ όλων των συνημμένων και να αναφέρωμεν υμίν ότι οι μεν δυο αδελφοί Δημοσθένης και Ιωάννης είναι ενεργά μέλη του ΕΑΜ, οι δε έτεροι δυο Σωκράτης και Παρασκευάς ανήκουν εις την μαχητικήν ομάδα ΕΑΜ – ΕΠΟΝ.

Κατόπιν των ανωτέρω άπαντα τα εν τη αιτήσει του πατρός των αναφερόμενα είναι ψευδέστατα και οι τέσσεροι υιοί του όχι μόνον δεν πρέπει να απολυθούν εκ των φυλακών Τριπόλεως ένθα κρατούνται, απεναντίας δε απορούμεν πως ούτοι μέχρι σήμερον δεν έχωσι εκτελεσθή.

Ο Διοικητής

Λ. Βρεττάκος